Η Ενθρόνιση του Πατριάρχη της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στο Πατριαρχείο του Πεκίου
Εις το Όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος,
Σεβασμιώτατοι άγιοι αδελφοί Αρχιερείς, πρεσβύτεροι, μοναχοί και μοναχές, πιστέ λαέ του Θεού.
Είναι πολλοί οι λόγοι που μας έφεραν κοντά σήμερα στην αρχέγονη έδρα των Σέρβων αρχιεπισκόπων και πατριαρχών, που αποτέλεσε σημείο συνάντησης και συναναστροφής θεολόγων, συγγραφέων, καλλιτεχνών και των Σέρβων διανοούμενων του παρελθόντος.
Υπάρχουν πολλοί λόγοι και αφορμές, αλλά μονάχα ένας είναι ο σημαντικότερος, ο μοναδικός, χωρίς τον οποίο δεν θα υπήρχε λόγος για κανέναν άλλον, δεν θα υπήρχε νόημα για κανένα άλλο λόγο. Και αυτός ο κύριος λόγος είναι ότι η Υπεραγία Θεοτόκος μας έχει ενώσει εδώ επί την ευκαιρία της εορτής της αγίας Σκέπης, μιας γιορτής κατά την οποία δεν μνημονεύουμε ένα γεγονός από τη ζωή Της, όπως κάνουμε συνήθως σε άλλες Θεομητορικές εορτές, αλλά ένα γεγονός από τη ζωή μας, τη ζωή της Εκκλησίας μας, το γεγονός της θαυματουργικής εμφάνισής Της στην Κωνσταντινούπολη το 911, όταν άπλωσε το τίμιο μαφόρι Της και σκέπασε το εκκλησίασμα. Παρουσιάστηκε υπέρλαμπρη, με το κάλλος της ουράνιας ύπαρξης προς την οποία μας καθοδηγεί και προσεύχεται στον Θεό υπέρ της σωτηρίας μας. Αυτό το όμορφο πέπλο της θαυματουργής ύφανσης είναι η παρηγοριά και χαρά για τους Χριστιανούς και όλους τους καλοπροαίρετους ανθρώπους σε κάθε εποχή, και είναι απόδειξη της μέριμνας της Μητέρας του Θεού για όσους την επικαλούνται ευλαβικά στις προσευχές τους.
Η Εορτής της Αγίας Σκέπης της Υπεραγίας Θεοτόκου εμάς τους Ορθόδοξους Σέρβους, όπως και όλους τους άλλους Χριστιανούς, πλημυρίζει πάντα με χαρά, απλώς και μόνο επειδή κατανοούμε και ενθυμούμαστε συνεχώς το γεγονός ότι είμαστε ο Λαός του Θεού, ότι ανήκουμε στον Θεό και ότι έχουμε την ευλογία της μέλλουσας σωτηρίας, ότι έχουμε κοινωνία με όλους τους Αγίους, ότι η Εκκλησία μας είναι ο οίκος του Θεού Πατρός μας. Ταυτόχρονα ανήκουμε στην οικογένεια, στο έθνος και στην κοινωνία μας, όπως επίσης στην κοινωνία όλων των λαών του κόσμου.
Αυτό έκανε η Υπεραγία Θεοτόκος - Κράσνιτσα του Πεκίου, όπως την αποκαλούν οι κάτοικοι της περιοχής ενώπιον της υπέροχης θαυματουργής εικόνας στην οποίαπροσευχόμαστε στον τούτο τον Ιερό Ναό, που είναι αφιερωμένος σε Εκείνη. Στη σημερινή μας Σύναξη θα τελεσθεί η Θεία Λειτουργία υπέρ της σωτηρίας όλου του κόσμου, για τη σωτηρία όλης της κτίσης, για τη σωτηρία του κάθε ανθρώπου, για τη σωτηρία όλου του ανθρώπινου γένους. Επομένως, η Θεία Λειτουργία, που αποτελεί την πρόγευση της Βασιλείας του Θεού ανάμεσά μας, είναι ο κύριος λόγος για τον οποίο είμαστε εδώ σήμερα, είναι ο κύριος λόγος για τον οποίο ο Σέρβος Πατριάρχης είναι εδώ σήμερα: για να προσευχηθεί μαζί σας για όλους τους ανθρώπους, για την κοινωνία της αγάπης, της ειρήνης και του καλού, όπως μας διδάξουν ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός και η Παναγία Μητέρα Του.
Όλοι εσείς που προσήλθατε εδώ, αλλά και όλοι όσοιαδερφοί μας είναι νοερά μαζί μας, όπου κι αν βρίσκονται, από αυτόν τον ιερό τόπο σας προσκαλώ να προσευχηθείτε για όλους τους ανθρώπους - για τους συμπατριώτες μας, αλλά και για όλους τους συνανθρώπους που ζουν εδώ, πάνω από όλα συμπεριλαμβανομένων των αδελφών μας Αλβανών• δεηθώμεν υπέρ της οικοδομήσεως της ειρήνης. Να οικοδομούμε μαζί την ειρήνη, όπως την οικοδομήσανε οι σέρβικες οικογένειες με τις αλβανικές οικογένειες, οι οποίες σε καλές και κακές στιγμές φύλαγαν αυτό το Ιερό Ναό του Πεκίου, μαζί και τα ιερά του Ντέτσανι. Αυτοί οι τίμιοι Αλβανοί, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι ήταν άλλου θρησκεύματος, ήταν δηλαδή Μουσουλμάνοι, ή μάλλονακριβώς γιατί ήταν Μουσουλμάνοι, άνθρωποι με βαθιά πίστη, ήξεραν τη δύναμη της προσευχής, ήξεραν ότι στα ορθόδοξα ιερά προσεύχονται για αυτούς και τα παιδιά τους και ότι ο Θεός δεν κάνει διακρίσεις.
Ήθελα να το τονίσω αυτό τώρα στην αρχή, να το υπογραμμίσω - να είμαι απόλυτα σαφής, ότι κανείς εκ των υστέρων δεν επιβάλλει κάτι άλλο στη Σερβική Εκκλησία: το πρόγραμμα του νυν πατριάρχη, το πρόγραμμα της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι η ειρήνη και μόνο η ειρήνη, την στιγμή που πολλοί ανά κόσμο θέλουν να επιβάλουν αναταραχή σε ολόκληρο τον κόσμο και καθώς αυξάνει ο κίνδυνος του πιο καταστροφικού γενικού πολέμου, του παγκόσμιου κατακλυσμού• Και πρώτα απ’ όλα τη συμφιλίωση, τη συγχώρεση και την ειρήνη με τον πλησίον μας, που είναι ο πρώτος μας γείτονας: βλέπουμε την ειρήνη ως την μόνη δυνατότητα επιβίωσης τόσο για τα παιδιά μας όσο και για τα δικά τους.
Και πρέπει να είναι σαφές σε όλους εμάς στα Βαλκάνια ότι τα παιδιά μας είναι ό,τι πιο πολύτιμο για εμάς που ζούμε εδώ και ότι μόνο εμείς μπορούμε να τους διασφαλίσουμε να ζήσουν ειρηνικά μεταξύ τους. Κανείς άλλος δεν μπορεί να δώσει στα παιδιά μας μια τέτοια ευκαιρία, ούτε ενδιαφέρεται να τους τη προσφέρει, μόνο εμείς. Γι' αυτό σήμερα και από αυτόν το ιερό τόπο, απευθυνόμαστε σε Σέρβους και Αλβανούς και γενικώς σε όλους τους πολίτες που ζουν στην περιοχή - ας βρούμε δύναμη μέσα μας, ας ομολογήσουμε τον Θεό και ας σεβόμαστε ο ένας τον άλλον, επειδή η ανάγκη για την ειρήνη διέπει τις βασικές αρχές της πίστης μας και η ειρήνη είναι μέρος του σχεδίου του Θεού για την ανθρωπότητα και για όλητην κτίση του κόσμου. Η ειρήνη, που έρχεται ως χάρις του Θεού, είναι σίγουρη και ακλόνητη. Είναι ταυτόχρονα εσωτερική ειρήνη με τον εαυτό μας και εξωτερική ειρήνη με όλους τους ανθρώπους και όλα τα πλάσματα.
Και υπέρ της ειρήνης στον κόσμο και υπέρ τηςΒασιλείας των Ουρανών, θα τελεσθεί η Θεία Λειτουργία, γιατί αυτό προσδοκά από εμάς ο Κύριος Ιησούς Χριστός, ο Άρχοντας της Ειρήνης, αυτό προσδοκά από εμάς η Μητέρα Του, όμως το ίδιο περιμένουν από εμάς οι προκάτοχοί μας, οι άγιοι Σέρβοι αρχιεπίσκοποι και πατριάρχες, από την εποχή του Αγίου Αρσενίου Σρέμστς, διαδόχου του Αγίου Σάββα, καθιερώθηκε η ιερή παράδοση της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και του σερβικού λαού: να ενθρονιστεί ο Σέρβος Προκαθήμενος ο οποίος εισήχθη στον ιερό θρόνο των Σέρβων Πατριαρχών στο Πατριαρχείο του Πεκίου.
Από τον 13ο αιώνα εδώ στο ίδιο σημείο ενθρονίστηκαν οι Σέρβοι αρχιεπίσκοποι και πατριάρχες, κάθισαν στο θρόνο του Πεκίου και έφεραν ένα τίμιο και ιερό όνομα. Ο θρόνος του Πεκίου είναι ο πλησιέστερος θρόνος στον Θεό που έχει προσφέρει το έθνος μας, και γι' αυτό το λόγο το Πατριαρχείο του Πεκίου είναι το πιο σημαντικό και το πιο ασφαλέστερο σπίτι μας.
Οι πατριάρχες του Πεκίου, ακόμη και όταν ήταν μακριά από αυτόν τον θρόνο λόγω δύσκολων ιστορικών συνθηκών, οι ψυχές και οι σκέψεις τους ήταν πάντοτε δεμένες με αυτόν τον θρόνο - στη Σερβική Ορθόδοξη Ιερουσαλήμ.
Εξ ου και το δεύτερο όνομα της τοπικής μας Εκκλησίας είναι το Πατριαρχείο του Πεκίου. Ως εκ τούτου, ακόμη και όταν είμαστε μακριά από εδώ, οι στίχοι που έψαλαν οι Εβραίοι στις όχθες των ποταμών της Βαβυλώνας ισχύουν κυριολεκτικά για εμάς: Εάν σε λησμονήσω, ω Πέκ, ας γίνη αναίσθητος και παράλυτος η δεξιά μου χείρ. Η γλώσσα μου ας κολλήση στον λάρυγγά μου, εάν δεν σε ενθυμηθώ,Πατριαρχείο του Πεκίου…
Διότι από εδώ προέρχεται και συνεχίζει να έρχεται η ευλογία του Θεού του Αγίου Σάββα και των αγίων αρχιεπισκόπων: Αρσενίου, Νικοδήμου, Δανήλου και των αγίων Πατριαρχών: Ιωαννικίου, Εφραίμ, Σπυρίδωνος, Μακαρίου, Παϊσίου, Αρσενίου σε ολόκληρο τον σερβικό λαό. Αυτή η ευλογία του Θεού προστατεύει όλους τους ιερούς μας τόπους στο Κοσσυφοπέδιο και τα Μετόχια, που είναι σαν ένα αστέρι του καλοκαιρινού ουρανού, προστατεύει την Εκκλησία του Χριστού και προστατεύει τον Σερβικό Ορθόδοξο λαό να παραμείνει στο σπίτι του, επειδή το Κοσσυφοπέδιο και τα Μετόχια είναι το σπίτι του σερβικού λαού. Εδώ γεννηθήκαμεεν Χριστώ, εδώ στο Πατριαρχείο του Πεκίου, στο Ντέτσανι, στο Γκρατσάνιτσα, στους Αγίους Αρχαγγέλους και στους ναούς του Πρίζρεν, εδώ είδαμε το Φώς το Αληθινόν, λάβαμε το Πνεύμα το Άγιο, αποκτήσαμε την αληθινή πίστη, προσκυνώντας την αδιαίρετη Τριάδα.
Και όποτε ερχόμαστε στο Κοσσυφοπέδιο, επιστρέφουμε σαν άσωτος γιος που επιστρέφει στο πατρικό του σπίτι από ξένες χώρες. Κανείς σήμερα, πρέπει να γνωρίζουμε αυτό, δεν προστατεύει και διατηρεί τον θρόνο του Πεκίου όπως το κάνουν οι σεβάσμιες μοναχές εδώ στο Πατριαρχείο του Πεκίου, καθώς και πολλοί μοναχοί και μοναχές στα ιερά μας προσκυνήματα στο Κοσσυφοπέδιο και τα Μετόχια, μεταξύ των οποίων και εσείς, αδελφοί και αδελφές, Ορθόδοξοι Σέρβοι που μένετε εδώ στο Κοσσυφοπέδιο και τα Μετόχια. Είστε εκείνοι που ανυψώνεται τον θρόνο του Πεκίου στα ύψηστα! Η ζωή και η πίστη σας είναι μέρος μιας γενικήςδιαθήκης με τον Θεό και με τον Όρκο και την παρακαταθήκητου Κοσσυφοπεδίου. Η αλληλοϋποστήριξή μας και οι κοινές μας προσευχές είναι μέρος της αδιάσπαστης κοινωνίας μας που είναι πέρα από κάθε ιδεολογία.
Ως εκ τούτου, αγαπημένοι μου εν Χριστώ αδελφοί και αδελφές, ως ο πεντηκοστός έβδομος Προκαθήμενος της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, από αυτόν τον θρόνο του Αγίου Σάββα, στον οποίο εισήχθηκα σήμερα με τη χάρη του Θεού, σας προσκαλώ να ευχαριστήσουμε την Υπεραγία Θεοτόκο που μας σκεπάζει με το άγιο πέπλο Της, προστατεύει και σώζει το πολυδοκιμασμένο λαό μας και με τις ικεσίες τις μας καθοδηγεί ώστε να δούμε το Φως το Αληθινό, που είναι ο ίδιος ο αγαπημένος Υιός Της, ο Χριστός ο Κύριος και Σωτήρας μας• να οδεύουμε στο δρόμο του Γολγοθά, στον οποίο σταυρωθήκαμε μαζί Του πολλές φορές μέσα στην ιστορία, αλλά πάντοτε αναστηθήκαμε γιατί οι άγιοι πρόγονοί μας εμφύσησαν μέσα μας το πνεύμα της αυτογνωσίας, της μετάνοιας, της αγάπης προς τον Θεό και της φιλανθρωπίας.
Είθε οι πρεσβείες της Υπεραγίας Θεοτόκου, της Μητέρας του Θεού, του Υιού Της του Κυρίου μας, να χαρίσουμε στις μέρες μας την τόσο αναγκαία ειρήνη σε όλους: ειρήνη και γαλήνη μέσα στις καρδιές μας, ειρήνη στις οικογένειες μας, ειρήνη στην κοινωνία μας, ειρήνη στο λαό μας, ειρήνη στους γείτονές μας, ειρήνη σε όλο τον κόσμο και κυρίως ειρήνη και σταθερότητα των αγίων Εκκλησιών του Θεού. Αμήν.
